Werkbezoek PO-Raad aan ‘De Regio als Klaslokaal met Niet Stapelen Maar Vervangen’
‘UNIEK HOE JULLIE HIER SAMENWERKEN AAN BREDE ONTWIKKELING VAN KINDEREN”
Woensdag 2 september brachten Sanne Scholten, directeur van de PO-Raad*, en Annette Thijs, beleidsadviseur Onderwijskwaliteit bij de PO-Raad een werkbezoek aan de regio Noord-Groningen op uitnodiging van Kansrijke Groningers. Samen met de bestuurders van de deelnemende PO-schoolbesturen (Ommeriek, Primenius en Goud Onderwijs) bezochten zij twee koploperscholen van het Kansrijke Groningers-project ‘Regio als Klaslokaal met Niet Stapelen Maar Vervangen’. Het werkbezoek werd afgesloten met een bezoek aan het Werelderfgoedcentrum (WEC) in Lauwersoog, één van de educatieve organisaties die betrokken is bij de samenwerking binnen de Regio als Klaslokaal met Niet Stapelen Maar Vervangen.
Directeur Sanne Scholten liet aan het einde van de dag weten verrast en onder de indruk te zijn van de manier waarop onderwijs, educatieve organisaties, bedrijven en gemeentes in de regio Noord-Groningen samenwerken aan de brede ontwikkeling van kinderen. “Ik denk dat jullie hier in de regio een hele bijzondere samenwerking hebben. Dat zie ik niet vaak.”
Rijk, betekenisvol onderwijs voor ieder kind
De Regio als Klaslokaal met Niet Stapelen Maar Vervangen (NSMV) heeft tot doel om rijk, betekenisvol onderwijs aan ieder kind in onze regio mogelijk te maken, door de samenwerking te versterken tussen het onderwijs, partners in de regio en overheden. De focus lag de afgelopen periode nog vooral op het primair onderwijs, educatieve organisaties (op het gebied van kunst&cultuur, natuur- en milieu-educatie, sport, bibliotheek en gezondheid/veiligheid) en gemeenten, maar de aanpak is ook in te zetten in het VO en in de samenwerking met bedrijven.
Onderwijs stelt de vraag
Kern van de aanpak Niet Stapelen Maar Vervangen is dat onderwijs en partners in de regio samenwerken, waarbij onderwijs steeds duidelijker de vraag stelt, educatieve organisaties en bedrijven hierbij aansluiten met hun aanbod (gezamenlijk en in dialoog met het onderwijs aanbod ontwikkelen) en overheden deze samenwerking faciliteren (in plaats van het aanbod te bepalen). De doelen van het onderwijs vormen de linking pin in de samenwerking. De PO-Raad wilde tijdens het werkbezoek graag zicht krijgen op de wijze waarop de NSMV-aanpak bij kan dragen aan versterking van brede ontwikkeling van kinderen en – daarmee samenhangend – versterking van het curriculumbewustzijn bij scholen.
SWS Leenstertil
Het gezelschap werd ontvangen op SWS De Leenstertil, waar Gea Rustema, leerkracht en vervangend schoolleider van SWS De Leenstertil, vertelde hoe de school het onderwijs van leerlingen betekenisvol maakt en hierin samenwerkt met partners rond de school. De school heeft ervoor gekozen om thematisch onderwijs te geven aan de hand van de leesmethode Atlantis. In het kader van Niet Stapelen Maar Vervangen is op verzoek van de school onderzocht in hoeverre deze leesmethode dekkend is voor de SLO-doelen voor Wereldoriëntatie. Dat is vergeleken met de methodes voor wereldoriëntatie die zijn gemetadateerd en via de Scholenbox beschikbaar zijn gesteld aan deelnemende koploperscholen. Gea Rustema: “We kwamen erachter dat eigenlijk geen enkele methode wereldoriëntatie doelendekkend is. En dat de leesmethode bijna net zo doelendekkend is als de meeste methodes Wereldoriëntatie. Dat was wel een eye-opener! We hebben nu zicht op welke doelen we wel en niet dekken met de methode en gebruiken nog wel een methode Wereldoriëntatie als bronnenboek erbij voor de doelen die we niet raken met de leesmethode.” Als voorbeeld van een mooie samenwerking met partners in de regio noemt Gea de samenwerking met Borg Verhildersum in Leens. “Het aanbod is in gezamenlijk overleg ontwikkeld met Verhildersum en sluit helemaal aan bij de doelen die wij hebben aangereikt.”
SWS Zoutkamperril
Bij het bezoek aan SWS de Zoutkamperril in Zoutkamp werden de deelnemers aan het werkbezoek door de leerlingen getrakteerd op een heerlijke door hen bereide lunch. Schoolleider Hanneke Hinneman en haar team zoeken naar nieuwe wegen om het onderwijs betekenisvol en boeiend te maken voor alle leerlingen, passend bij de populatie van de school. Hanneke licht toe: “Zoutkamp is een dorp dat bekend staat om de visserij. Toen dat minder werd, is daar toerisme bij gekomen. Veel ouders hebben eigen bedrijven in verschillende sectoren. We zien leerlingen die meedenken en meedoen met hun familie, terwijl ze op school minder 'presteren'. Ze hebben veel in hun mars, maar leren gaat in Zoutkamp niet alleen via schoolboeken. Daar willen we bij aansluiten.”
Netwerk van bedrijven
“Onze kinderen genieten, nog meer dan andere kinderen, van doen. Wanneer we schapen gaan scheren en daarover een gastles krijgen, lezen ze moeiteloos de meest ingewikkelde teksten over schapen en het scheren ervan. Zouteloze kost, daar houden ze niet van. En terecht! We zijn daarom hard bezig om een netwerk op te zetten van bedrijven en we hebben nagenoeg alle bedrijven in Zoutkamp en omgeving bereid gevonden om met ons mee te doen en te denken! Binnenkort hebben we een margedag waarin we samen met een taalexpert en een expert op het gebied van praktisch leren onze thema's vormgeven. Zo werken we aan een sterk curriculum waarin ruimte is voor al onze leerlingen, onze leerlingen gemotiveerd worden en hun manieren van leren meegenomen worden.”
Vrijwilliger uit het dorp
Sinds dit schooljaar staat er op vrijdag koken op het programma, met vrijwilligers uit het dorp. Het aantal vrijwilligers groeit. Hanneke: “De vrijwillligers regelen alles zelf, omdat ouders het belang van dit praktisch onderwijs inzien. Ondertussen leren de kinderen van alles. Via lesbrieven leren ze recepten lezen en uitvoeren, leren ze rekenen, samenwerken, leiding nemen of juist luisteren naar een klasgenoot. Ook krijgen ze aanvullende informatie over de recepten, die we waar mogelijk laten aansluiten op het thema waaraan we werken. En het belangrijkste: ze hebben een leuke middag en raken gemotiveerd. Talenten komen naar voren en worden actief gebruikt. De stille jongen neemt ineens de leiding, het meisje dat makkelijk leert, heeft hulp nodig bij het klutsen van de eieren en krijgt dit van een klasgenoot. zo zijn we niet alleen bezig met onze basisvakken, maar ook met motivatie, samenwerken en samenleven!”
Werelderfgoed Waddenzee
Bij het Wereldergoedcentrum (WEC) in Lauwersoog werd het gezelschap ontvangen door Thies Gras, beleidsadviseur bij de gemeente Het Hogeland, en Sander van Dijk, verantwoordelijk voor het educatieve programma van het WEC. Zij vertelden over de wijze waarop de gemeente Het Hogeland en educatieve organisaties op het gebied van Natuur- en Milieu-educatie in gesprek zijn over de vraag hoe zij kunnen samenwerken aan een voor het onderwijs zo passend mogelijk rijk aanbod. Thies Gras licht toe dat de gemeente daarin steeds meer een faciliterende rol pakt. Lopend door het WEC vertelt Sander van Dijk hoe het WEC samen met de partners op het gebied van Cultuur bezig is aan gezamenlijke educatieve programma’s: “Het ontstaan en de ontwikkeling van de Waddenzee hangt heel sterk samen met Cultuur. Door een verbinding te maken tussen Natuur en Cultuur en de samenhang zichtbaar te maken, kunnen we scholen hele mooie programma’s bieden, die goed aansluiten bij de doelen van het onderwijs, zowel op het gebied van Cultuur als Natuur.”
-> bekijk hier een filmpje van het werkbezoek van de PO-Raad…
-> meer informatie over de Regio als Klaslokaal met Niet Stapelen Maar Vervangen: https://kansrijkegroningers.nietstapelenmaarvervangen.nl
*De PO-Raad is de besturenraad van alle PO-schoolbesturen in Nederland: www.poraad.nl